Το φανάρι του Διογένη

 Στην Γέφυρα της Μέρτζιανης

 

 

1.Ίσως ο Οκτώβρης.

Μπορεί να είναι ο Οκτώβριος αυτός ο Μήνας του Φθινοπώρου που αλλάζει της Γη.

Μπορεί όμως να είναι η Ιστορία ,η μνήμη, ο καημός ,το χρέος.

Εφέτος στην Γέφυρα της Μέρτζιανης ,Οκτώβρης ξανά.

Από εδώ ,από αυτήν την Γέφυρα οι Ιταλοί πέρασαν στην Ελλάδα την 28^η Οκτωβρίου 1940.

Προορισμός τα Γιάννενα και από κει η Αθήνα.

Σαραντάπορος .

Το ποτάμι χωρίζει εκεί σήμερα την Αλβανία από την Ελλάδα.

Απέναντι το Λεσκοβίκι.

Η Γέφυρα δεν ανατινάχθηκε από τον Ελληνικό Στρατό το 1940.

Αστοχία υλικού.

Την ανατίναξαν οι ίδιοι οι Ιταλοί μετά από τρείς βδομάδες!

Πέρασαν την ίδια Γέφυρα ξανά ηττημένοι και κυνηγημένοι.

Την ανατίναξαν γιατί πίσω τους έτρεχαν οι Έλληνες.

Ερχόταν το «Ευζωνικό»!

Και μια φωνή: «Αέρα!»

 

2.-Sul Ponte di Perati

Αυτό το πέρασμα στον Σαραντάπορο ,πίσω στην Αλβανία ,από την Γέφυρα της Μέρτζιανης έμεινε στην καρδιά των Ιταλών για το δράμα του Ιταλικού στρατού στην Ήπειρο.

Από την Αλβανική πλευρά του ποταμιού υπήρχε το Χωριό Perati.

Δεν υπάρχει πιά αλλά διασώθηκε στο Ιταλικό Τραγούδι μνήμης.

Ένα βαθιά αντιπολεμικό τραγούδι:

«Sul Ponte di Perati». –«Στην Γέφυρα του Περάτι».

Στην Γέφυρα της Μέρτζιανης:

«Μαύρη Σημαία …»

Ένα τραγούδι για τους περισσότερους από 5000 άντρες της Μεραρχίας των Ιταλών Αλπινιστών της Τζούλια που δεν πέρασαν την Γέφυρα της Μέρτζιανης στο ταξίδι του γυρισμού.

Πέσαν μαχόμενοι στα βουνά της Ηπείρου.

«Bandiera nera-Μαύρη Σημαία».

 

3.-Γκραμπάλα

 

Στο Ύψωμα της Γκραμπάλα στο Καλπάκι.

Εκεί ο εμπνευστής της Ελληνικής Άμυνας Υποστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος .

«Ούτε ένα βήμα πίσω. Άμυνα μέχρις τελευταίας σφαίρας. Άμυνα μέχρις ενός»

Ανέβηκαν στην Γκραμπάλα διά της λόγχης.

Και μετά ξανά.

Και πάλι μπροστά.

Κρατήσαν την Γκραμπάλα .Εκεί ο Πόλεμος κερδήθηκε και για τους Ιταλούς  υπήρχε μόνο ο δρόμος προς τα πίσω.

Στην Γκραμπάλα το Μνημείο της Δόξης και στο Καλπάκι το Μουσείο του Πολέμου και η σπηλιά-Στρατηγείο του Κατσιμήτρου.

 

4.-«Το Πυροβολικό-το πυροβολικό…»

 

Η Λόγχη ήταν το όπλο της Νίκης.

Με την Λόγχη οι Έλληνες προχώρησαν στους δρόμους που άνοιξε το Πυροβολικό.

«Το πυροβολικό το πυροβολικό πολύ το αγαπώ.

Ο Συνταγματάρχης Παναγιώτης Μαυρογιάννης.

Ήδη από το Καλοκαίρι του 1940 περιδιάβηκε τα Βουνά της Ηπείρου και αποτύπωσε  περάσματα,βουνοκορφές,θέσεις Μάχης,στόχους.

Δεν χρειάστηκε το Πυροβολικό να σχεδιάσει από την αρχή θέσεις βολής.

Ήδη ο Μαυρογιάννης είχε περιγράψει την Νίκη πριν τον Πόλεμο.

Αν ο Κατσιμήτρος είναι ο Ηγέτης της Άμυνας ,ο Μαυρογιάννης είναι ο «τοπογράφος» της Νίκης.

Αλλά το Πυροβολικό ήταν οι Άνθρωποι του.

Στην Ιστορία έχει μείνει ο «Πυροβολητής» Δημήτρης Κωστάκης. Ταγματάρχης απόστρατος που επανήλθε στην Υπηρεσία.

Ο Κωστάκης δεν χρειαζόταν μέσα στόχευσης.

Στόχευε «με το μάτι» αλλά δεν λάθευε ποτέ.

Με το χέρι υψωμένο σε γροθιά έδινε παράγγελμα «Πυρ».

Αλλά ο Κωστάκης δεν λάθεψε ποτέ.

Λένε πως κάποτε στόχευσε και πέτυχε το καζάνι των Ιταλών σε ώρα συσσιτίου.

Κάποιοι λένε πως πρόκειται για «Πολεμικό μύθο».

Για τον Κωστάκη δεν υπάρχουν μύθοι.

Έμεινε στην μνήμη του Λαού μας το εμβατήριο:

«Το Πυροβολικό… πολύ το αγαπώ…»

 

 

5.-«Θα πεθάνω-θα πεθάνω στο κανόνι μου επάνω…»

 

Ο Ταγματάρχης του Πυροβολικού Κωνσταντίνος Βερσής.

Αυτοί που δεν συνθηκολόγησαν ποτέ.

Το πυροβολικό δεν είναι μόνο κανόνια.

Είναι κύρια οι άνθρωποι.

Όταν ο Τσολάκογλου υπέγραψε την παράδοση των Νικητών στους Ηττημένους ο Βερσής συγκέντρωσε τους άντρες του.

Έστρεψε προς τον Νότο.

Προς την Ελλάδα.

Τον Εθνικό Ύμνο έψαλαν οι Γενναίοι και ανίκητοι.

Συγκέντρωσαν τα κανόνια,

Τα φίλησε.

Τα κατέστρεψε να μην παραδοθούν στον εχθρό.

 Και Αυτοκτόνησε ο ανυπότακτος όταν υπέγραφαν οι αδύναμοι την Παράδοση της Χώρας.

«Θα πεθάνω -θα πεθάνω στο κανόνι μου επάνω».

 

 

6.-Οι Γυναίκες της Πίνδου.

 

Η Ιστορία είναι γενικά γνωστή για τις Γυναίκες της Πίνδου.

Η Μάνα ,η Γυναίκα, η Αδελφή.

Οι Γυναίκες της Ηπείρου θα ήταν πιο ακριβές.

Ανέβηκαν στα βουνά.

Μετέφεραν πυρομαχικά, τρόφιμα ,ρούχα,στο Μέτωπο και τραυματίες πίσω στον δρόμο της επιστροφής.

Λέμε : «Οι Γυναίκες της Πίνδου».

Υπάρχουν όμως τελικά Άνθρωποι με συνείδηση και Ιστορική Μνήμη.

Ήδη 450 Γυναίκες της Πίνδου έχουν ταυτοποιηθεί και τα ονόματα τους και ο Βίος τους θα αποτελέσουν σημείο αναφοράς στο Μουσείο Ιστορίας του Πολέμου του 1940-41 που σχεδιάζεται στην Κόνιτσα.

Χαρά για αυτό που κάνουν αυτοί οι Άνθρωποι εκει πάνω.

Λύπη και ντροπή για όσα δεν κάνουμε στην Κεφαλονιά που δεν καταγράψαμε όχι όσους πολέμησαν αλλά ούτε όσους έπεσαν Υπέρ Πατρίδος στα Βουνά της Ηπείρου,της Αλβανίας και της Μακεδονίας το 1940-41.

 

7.-Μολυβδοσκέπαστος και Μπουραζάνη :Οι νέες Θερμοπύλες.

 

Στο Μπουραζάνι .Το Περιβαλλοντικό Πάρκο και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.

Δίπλα στο Ποτάμι, τον Αώο εκεί που συναντά τον Σαραντάπορο.

Το Ξενοδοχείο.

Οι ιδιοκτήτες φυλάν τις «σύγχρονες Θερμοπύλες».

Επιμένουν και μένουν εκεί.

Γεμάτοι Ελλάδα.

Στον δρόμο για τον Μολυβδοσκέπαστο.

Ένα «παρατηρητήριο» προς την Αλβανία.

Και τότε και τώρα εδώ βρισκόταν το παρατηρητήριο προς την Αλβανία και τις θέσεις Πολέμου.

Κάτοικοι 10!

«Έχουμε Νύφη από την Κεφαλονιά!»

Μου είπαν.

Κεφαλλονίτισα και στο Μολυβδοσκέπαστο, στην τελευταία άκρη της Ελλάδας.

Το απόγευμα στο Μοναστήρι στην Παναγία την Μολυβδοσκέπαστη.

Εσπερινός!

Η μαγική φωνή δυο Καλογέρων σου δείχνει την πύλη προς τον Ουρανό.

Στο προαύλιο της Μονής  το Μνήμα του Μητροπολίτη Σεβαστιανού.

Να βλέπει προς την Βόρεια Ήπειρο, προς την σημερινή Αλβανία.

Σε κάθε Θερμοπύλες υπάρχει πάντα Λεωνίδας.

 

8.-Ήταν ένα ταξίδι.

Με αγαπημένους φίλους.

 

Σε έναν τόπο που περπάτησε

 ο Πατέρας μου κρατώντας ένα όπλο.

Στα ίδια Βουνά, στους ίδιους Τόπους, στα ίδια ποτάμια.

Σε έναν άδικο Πόλεμο που δεν έπρεπε να γίνει τότε και ποτέ ξανά.